Fütüroloji Nedir? Gelecek Bilimsel Olarak Bilinebilir mi?
Fütüroloji (Gelecek Bilimi) Nedir?
( Lat. Futurum: ” Gelecek “; Yun. Logos: Öğreti. ) Gelece’ğe ilişkin ön söyleminin modern bir biçimi; matematik metotlarından faydalanıp istatissel veriler, uzman bilgileri, yanı sıra trend analizleri ile bilgisayar simülasyonlarına dayanır.
Futuroloji, bilimsel Prognostik‘in biraz daha keskin ve kamuoyu bilincine yatkın ikiz kardeşidir. Kavram 1930′larda berlinli Politolog Ossip Flechheim tarafından, kibaına başlık olarak konulmak suretiyle yaratılmıştır. Günümüzde de futurologların çoğu politolog, sosyolog veya ekonomi bilim adamlarıdır. Ekonomi işletmelerine, idare noktalarına ve her şeyden evvel medyaya, ekonomik, sosyal, politik ve teknik gelişimler ile ilgili, konu bakımından çoğunlukla geniş kapsamlı, orta ve uzun vadeli tahminler sağlayan, genelde küçük, özel enstitüleri idare ederler.
Futuroloji yükseliş dönemi 60′lı yılların ortasında Avusturyalı muhabir Robert Jungk ( Die Zukunft hat schon begonnen- Gelecek zaten başladı ) Ve Amerikalı Herman Kahn ( The Yer 2000-2000 yılı ) ile başlar. Her ikisi de kamuoyu sağlamak adına, gelecek tahmininin iki uç formunu ortaya koymuştur: Jungk dünyanın batacağı tehdinini içerek vaazı verdi. Kahn ise teknik yenilikler ışığında, altın bir cennet resmi çizdi.
İlerleme inancı ve pozitif dünya görüşü kamuoyunda daha fazla rağbet gördüğünden, ekonomi alanındaki müşterilere daha iyi satıldığından ve bilim uzmanları yeterince pesimist ön söylem ortaya koyduğundan, birçok futurolog Herman Kahn modelini takip etti.
Sözde 200′lük zeka katsayısı ile böbürlenen ağır sıklet meslek optimisti, on yıllar boyunca braşının imajında iz bıraktı ve ancak euforik ( Euforik: Mutluluk duygusu,sevinç,heyecan. ) ön söylemlerinin gitgide daha çok yanlış çıktığı 80′li yılların sonunda itibar kaybetti. Örneğin Almanya’nın 2000 yılında nükleer santrallerden 110.000 megawat – bunların 80.000′i hızlı üreticilerden- elektrik üreteceği tahmininde bulundu. Gerçekte ise üretim 1999 yılında 23.000 Mehawattı ve hızlı bir üreteç asla şebekeye dahil olmadı.
Binyıl dönümü için ön söylemde bulunduğu, gezegenler arası uzay uçuşları ve dünyanın gece tarafından yapay uydularla aydınlatılması daha öz konusu bile değil. Aynı şekilde iklim ve hava durumunun kontrolü de henüz mümkün değildir.
Özellikle yeni teknik buluşlara oynayan çok sayıda taklitçisi aynı şekilde çürütüldü. 1968 yılında Alman teknik dergisi Hobby‘nin yayınevi adına bir kitap yazan Viyanalı futurolog Ernst Gehmacher, bu kitapta 1998 yılında sadece ekstrem hafiflikte plasik otomobillerin kullanılacağı, atom tahrikli uçakların var olacağı, raylar üzerindeki trenlerin yerine beton pistler üzerindeki hava yastıklı araçların alacağı, insanların çoktan Mars’a inmış olacağı ve ayda maden ocağı işletileceği, dersler ile kararları öğretmenler ve hakimlerin değil, bilgisayarların vereceği ön söylemlerinde bulunmuştu.
Bugün bunların hepsi saçmalık. Amerikalı gelecek araştırmacısı john Naisbitt’in deyimiyle eskiden beri olduğu gibi, ” Optimistler için bir Pazar boşluğu Bulunmaktadır. “, ancak dünya üzerindeki ütopik teknik cennet rüyası sona ermiştir ve bu arada futurologların çoğu, bilimsel tahminciler gibi gelecek yüzyıla benzer kararsızlıkla bakmaktadırlar.
Batış kahini Robert Jungk’a gelince, onun ön söylemleri de aynı şekilde boşa çıktı. Doğrusu sadece genel anlamda yanılmakta kalmadı, zaman konusunda da yanıldı: Büyümenin sınırlarınına 2000 yılına kadar ulaşamamıştı, ancak belirgin bir şekilde yaklaşmışlardı.
Ve bugün ciddiye alınmak isteyen hiçbir futurolog, artık bunları gözmezlikten gelemez.
